🔻خداوند متعال در سوره شعراء، مراتب بلند توحیدی را برای حضرت ابراهیم علیه السلام بیان می‏کند.
🔸آنجا که از زبان ایشان می ‏فرماید:
الَّذی خَلَقَنی‏ فَهُوَ یَهْدینِ* وَ الَّذی هُوَ یُطْعِمُنی‏ وَ یَسْقینِ*وَ إِذا مَرِضْتُ فَهُوَ یَشْفینِ*وَ الَّذی یُمیتُنی‏ ثُمَّ یُحْیینِ *
(شعراء:۸۱-۷۸)
🔹ترجمه: آن کس که مرا آفریده همو راهنماییم مى ‏کند* و آن کس که او به من خوراک مى ‏دهد و سیرابم مى‏گرداند* و چون بیمار شوم او مرا درمان مى ‏بخشد*و آن کس که مرا مى ‏میراند و سپس زنده ‏ام مى ‏گرداند.
🔸این آیات یک مرتبه توحیدیِ عالی را برای حضرت ابراهیم علیه السلام ، بیان می‏کند.
رزق دست خدا است. همه این را می‏گویند؛ اما این چینشِ عبارت که هم اطعام و هم سقایت را مستقیم مستند به حق تعالی بکند فراتر از آنچه است، که مردم بصورت زبانی می‏گویند.
🔹ایشان می گوید: غذایی که من می‏خورم و حتی آبی که می‏نوشم را خدای متعال به من داده است؛ نه اینکه ایشان توجهی به اسباب و ادوات نداشته باشد یا بدون اسباب به دستش می‏رسیده است بلکه آن قدر، ظهور و تجلّی حق را، به چشم می‏دیده که دیگر سببیّت اسباب ظاهری را ضعیف می‏بیند و درست هم همین است.

🔻ایشان حتی ضحک(خنده) و بکاء(گریه) را به خدا نسبت می دهد. اگر کسی موحد نباشد، نمی تواند این امور را مستقیم به حق تعالی مستند ببیند.
🔸یعنی این جوری نبوده که حضرت ابراهیم علیه‏ السلام بدون سبب می خندیده یا بدون سبب گریه می کرده است؛ بلکه گریه و خنده اش سبب داشته اما به سبب توجهی نداشته و از حق تعالی می‏ دیده است.
🔹اگر شخصی در یک مجلسی وارد شد و فرض کنید مثلاً برای روضه حضرت سیدالشهداء علیه السلام یک گریه مفصلی کرد، این شخص می‏تواند فقط منبری را ببیند؛ [و بگوید او مرا به گریه در آورد] همچنین می‏تواند آنقدر توجه توحیدی‏ اش بالا باشد که تأثیر سبب اصلی را از اسباب بعدی اقوی ببیند.
🔸این نهایت توجّه توحیدی است که همه امور را حتی ضحک و بکاء و اطعام و سقایت را ، قبل از اینکه به اسباب ظاهری و خودش مستند بکند؛ به حق تعالی مستند می‏ بیند.
‌ ‌