محو دلدار :  تقرب به امام زمان علیه السلام (خُلُق  ۲۸)

برگرفته از سخنرانی آیت الله ناصری حفظه‌الله

بسم الله الرحمن الرحیم لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم…

در روایاتی از نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و سایر معصومان علیهم السلام و همچنین از خود حضرت بقیه الله علیه السلام نقل شده است که مَثَل حضرت بقیه‌الله ، مَثَل خورشید پشت ابر است.

راوی می‌گوید:

قَالَ سُلَیْمَانُ فَقُلْتُ لِلصَّادِقِ علیه السلام فَکَیْفَ یَنْتَفِعُ النَّاسُ بِالْحُجَّهِ الْغَائِبِ الْمَسْتُورِ قَالَ کَمَا یَنْتَفِعُونَ بِالشَّمْسِ إِذَا سَتَرَهَا السَّحَابُ؛^۱

به حضرت صادق علیه السلام  عرض کردم: «یابن رسول الله! مردم از حجتی که غایب و پنهان است، چگونه بهره می‌برند؟» حضرت صادق علیه السلام در جواب می‌فرماید:

همان‌طور که مردم از خورشید، در هنگامی که ابرها آن را می‌پوشانند، بهره می‌برند از وجود مقدس امام زمان در زمان غیبت بهره‌مند می‌شود.

 این تمثیل، بسیار زیبا است و به نکات زیادی اشاره می‌کند؛ از جمله این‌که همان‌گونه که خورشید، سبب حیات است و بقای منظومه شمسی و زمین وابسته به وجود خورشید است، حضرت بقیه الله -روحی له الفداء- نیز سبب بقا و رشد و نمو عالم وجود است. خودشان فرمودند:

نَحْنُ صَنَائِعُ رَبِّنَا وَ الْخَلْقُ بَعْدَ صَنَائِعِنَا؛^۲

 ما دست پرورده و ساخته شده خداوند هستیم و بقیه مخلوقات، [به اذن خدا] دست پرورده و ساخته ما هستند.

سبب بقای عالم

حضرت بقیه الله -روحی فداه- محور عالم امکان و سبب بقای عالم وجودند. سبب حیات این عالم ماده، بلکه مجردات هستند. این ویژگی، به حضرت بقیه‌الله اختصاص ندارد؛ بلکه مربوط به مسأله ولایت کلیه است که این چهارده نور مقدس، دارای آن هستند.

لطف عام حضرت

نکته دیگر که از این تمثیل برداشت می‌شود، این است که همان‌گونه که خورشید برای همه موجودات نافع است، خیر و برکت حضرت

 بقیه الله نیز عام بوده، به همه موجودات می‌رسد. این مطلب، برای عموم مردم، محسوس است که خورشید برای عالم وجود و منظومه شمسی، بسیار نفع دارد. حضرت بقیه الله هم همین‌طور لطفشان عام است. در دعای عدیله هم چنین آمده است:

بیمنه رزق الوری و بوجوده ثبتت الأرض و السماء؛^۳

به برکت آن حضرت، به مخلوقات روزی می‌رسد و به سبب وجود آن بزرگوار، زمین و آسمان، استوار می‌شود.

حجاب‌های ظلمانی

یکی دیگر از نکاتِ این تمثیل زیبا، این است که هر مقداری که ابرها کمتر باشند، فایده خورشید برای عالم ماده، بیشتر خواهد بود و هرچه ابرها بیشتر شدند، نفع خورشید و نور آن که سبب رشد و نمو موجودات می‌شود، کمتر خواهد بود. این مطلب درباره رابطه انسان با حضرت بقیه الله علیه السلام هم صادق است. هر مقدار که انسان حجاب‌های ظلمانی‌اش کمتر باشد، از انوار قدسی حضرت، بیشتر بهره خواهد برد و هر چه حجاب‌های ظلمانی انسان  بیشتر باشد، استفاده از انوار قدسی ایشان کمتر خواهد بود. آنچه که باعث ایجاد حجاب‌های ظلمانی میان ما و حضرت بقیه الله می‌شود، گناهان و صفات رذیله است. هرچه گناه بیشتری از ما سر بزند، حجاب و پرده میان ما و حضرت بیشتر می‌شود و هرچه اعمال صالح و عبادات و توجهات ما بیشتر باشد، نورانی‌تر شده، با حضرت سنخیت پیدا می‌کنیم و می‌توانیم از وجود مقدسشان بیشتر بهره ببریم.

برادرها! یک مقدار بیشتر حواسمان را جمع کنیم. این گناهان است که ما را از امام زمانمان دور کرده. بیشتر تقوای الهی را مراعات کنیم، تا بتوانیم بیشتر از وجود مقدسشان بهره ببریم. مواظب چشم و دست و زبان خود باشیم. مواظب صفات رذیله خودمان مثل حسد ریا و کینه و غرور و عجب باشیم تا از حضرت دور نشویم.

راه تقرب به حضرت

بزرگان فرموده‌اند: اگر انسان بخواهد به حضرت مهدی علیه السلام نزدیک شود و ارتباطی با آن بزرگوار برقرار کند، باید حجاب‌های درونی‌اش را کم کند؛ از جمله آن‌که صفات رذیله‌اش را مداوا کند و از بین ببرد؛ چون هر صفت رذیله، حجاب بسیار ضخیمی میان انسان و حضرت بقیه الله -روحی له الفداء- است.

راهکارهای عملی

برای کسانی که خواهان تقرب به ساحت مقدس امام زمان علیه السلام هستند می‌توان موارد زیر را که متخذ از روایات هستند، توصیه کرد. این موارد در حقیقت، قدم‌های اولیه خودسازی و سلوک معنوی هم محسوب می‌شوند.

* اول توبه‌ای از اعمال گذشته بکند و تصمیم بگیرد که در آینده گناه نکند، مبارزه با حق ننماید و شیطان را پیروی نکند.

* ملتزم بشود که نمازهایش را اول وقت بخواند.

* تسبیح حضرت زهرا علیها السلام را بعد نمازها حتماً بخواند.

* هر صبح، دعای عهد را بخواند.

* اغلب اوقات با وضو باشد.

* همین طوری که در روایت آمده است، روزی صد بار استغفار کند.^۴

* روزی پنجاه آیه قرآن بخواند.

* موقع خواب، با وضو باشد و مقداری قرآن بخواند.

انجام این اعمال، بسیار مفید است و سبب زوال یا کم‌رنگ شدن این حجاب‌ها می‌شود و در نتیجه، انسان از انوار قدسی حضرت بیشتر بهره می‌برد.

توسل به حضرت

یکی از دستورات مهم در این زمینه این است که توسل به حضرت، همیشگی و دائمی باشد؛  در همه ابعاد زندگی، برای تحصیل معارف، درباره مسائل اجتماعی، انفرادی، اقتصادی، سیاسی و … در همه ابعاد، باید انسان «یابن الحسن» را فراموش نکند؛ چون کسی که الآن مسؤولیت عالم وجود را دارد، حضرت بقیه‌الله -روحی له الفداء- است. این وجود مقدس، بر همه چیز آگاه و به اذن خدا بر همه کار توانا هستند؛ لذا سزاوار است انسان در هر مشکلی «یابن الحسن» را فراموش نکند. همچنین باید در هر موقعیت مناسبی، تبلیغی از حضرت بشود.

روش بزرگان و علما هم همین بوده است که در مشکلاتشان توجه و توسل به حضرت بقیه‌الله را فراموش نمی‌کردند و نتیجه هم می‌گرفته‌اند که کتاب‌هایی در این زمینه نوشته شده است.

داستان تشرف

حدود پنجاه سال قبل که نجف بودیم ، بزرگان این داستان را نقل می‌کردند که طلبه‌ای به نام شیخ حسن در کربلا بود که بیست و چهار ساله بودو با همسرش در یک خانه بسیار محقر زندگی می‌کردند. این طلبه بعد از ازدواج، به بیماری سل سینه مبتلا می‌شود و پیوسته از سینه‌اش خون می‌آید.

او برای مخارج درمان، از دوستان و کسبه مؤمن و دیگران قرض می‌کند، اما نتیجه‌ای نمی‌گیرد و درمان‌هایش مؤثر واقع نمی‌شود.

یک روز شیخ حسن در منزل نشسته بود و فکر می‌کرد که چند ماه است ازدواج کرده است و نزد فامیل و خویشان همسرش آبرو دارد. از یک طرف، بیماری و از طرف دیگر هم فقر فشار آورده است و هیچ راهی ندارد. خیلی ناراحت شد و چند روزی از منزل بیرون نرفت. یک روز به حرم حضرت اباعبدالله علیه السلام رفت و گفت: «یا اباعبدالله! من از سربازان فرزند شما حضرت مهدی هستم. گرفتاری‌های من را که شما می‌دانید. از یک طرف، ازدواج کردم و پیش خانواده‌ام خجالت می‌کشم. وضع مادی‌ام خیلی خراب است. در اثر این کسالت و ازدواجم، مقدار زیادی بدهکار شده‌ام و سینه‌ام هم که این طور است. فرزند شما هم که به من محل نمی‌گذارند. من سرباز ایشان هستم؛ ولی هیچ اعتنایی به من ندارند. من اولاً شکایت فرزندتان را به شما می‌کنم^۵ و ثانیاً  می‌خواهم ‌که از خدا بخواهید مرگ من را برساند. من دیگر با این وضع نمی‌توانم تحمل بکنم». خیلی منقلب می‌شود و گریه می‌کند و بعد از مدتی  به منزل بر می‌گردد.

فصل تابستان بوده است و خانواده‌اش رخت‌خواب او را در پشت بام پهن می‌کند و می‌گوید: «بروید بالا استراحت بکنید. پایین هوا گرم است و خیلی ناراحتتان می‌کند». شیخ حسن گریان می‌رود بالا و دیگر یقین داشته است که دعای بالاسر حضرت اباعبدالله علیه السلام ، اجابت می‌شود و حضرت عزرائیل الآن تشریف می‌آورند؛ لذا رو به قبله می‌خوابد و منتظر قبض روح می‌شود.

 یک دفعه دید در پله‌ها یک نفر می‌گوید: «یا الله یا الله» فوراً بلند می‌شود و تعجب می‌کند که این شخص کیست که بی‌سر و صدا وارد خانه شده است. همسرم چطور در را بدون اطلاع من باز کرده است؟ بلند شد و دید یک آقای خیلی محترم و معزز دارند تشریف می‌آورند. شیخ حسن احترام کرد و آقا نشستند. شیخ حسن هم دو زانو مقابل ایشان

نشست. بعد آقا فرمودند: «کارت به جایی رسیده است که شکایت من را به جدم حسین می‌کنی؟! من از شما غافل نیستم. سینه‌ات که بهتر شد؛ وضع زندگی‌ات هم مرتب می‌شود. این برای شما یک امتحان بود که الحمد لله از امتحان سربلند خارج شدید.

بعد ایشان بلند می‌شوند و پایین می‌روند. شیخ حسن هم مات می‌ماند که این حرف‌ها یعنی چه؟ وقتی که چند پله‌ای پایین می‌روند، شیخ حسن می‌دود که «یا الله» بگوید تا همسرش برود کنار؛  اما می‌بیند هیچ کس در پله‌ها نیست. خانواده‌اش را صدا می‌زند و می‌گوید: «من که آمدم در را بستم، شما در را روی کسی باز کردی؟» می‌گوید: «نه من در را باز نکردم». متوجه می‌شود که حضرت بودند و منقلب می‌شود. بعد هم سینه‌اش خوب می‌شود و وضعش هم مرتب می‌شود.

منظور این‌که انسان در تمام مشکلات «یابن الحسن» را فراموش نکند. حضرت بقیه‌الله علیه السلام محیط به عالم وجودند. سزاوار است که مؤمنان، دوستان و علاقه‌مندان به وجود مقدس حضرت، مرتب صبح به صبح دعای عهد را بخوانند. انسان بعد از هر نمازی دو دعای مستجاب دارد. مناسب است یکی از این دعاها را برای تعجیل فرج حضرت بگذارد و برای تعجیل در امر فرج دعا نماید، تا حضرت هم به او دعا کنند.