برگرفته از سخنان حجت الاسلام والمسلمین حاج شیخ جعفر ناصری حفظهالله اشاره نوشتار پیشرو، دربارۀ تشرف و تقرّب به محضر قطب عالم وجود و واسطه غیب و شهود، حضرت بقیه الله الاعظم است. در شمارۀ قبل، قسمت اول این نوشتار که برگرفته از بیانات گهربار جناب حجت الاسلام و المسلمین شیخ جعفر ناصری حفظه الله […]
اشاره
نوشتار پیشرو، دربارۀ تشرف و تقرّب به محضر قطب عالم وجود و واسطه غیب و شهود، حضرت بقیه الله الاعظم است. در شمارۀ قبل، قسمت اول این نوشتار که برگرفته از بیانات گهربار جناب حجت الاسلام و المسلمین شیخ جعفر ناصری حفظه الله است، تقدیم خوانندگان محترم شد. در آن شماره به «امکان تشرف به محضر حضرت»، «تشرف حقیقی»، و دو مورد از «اسباب تقرب به حضرت» پرداخته شد. در ادامه، اسباب دیگر تقرب به حضرت تقدیم میشود:
۳٫ یادهمیشگی
خداوند متعال، بشر را به گونهای آفریده است که اگر خواستهای در وجودش سوسو زد و در فکرش گذر کرد، آن چیز – ولو پس از مدتها – ناخودآگاه در مسیر او قرار خواهد گرفت. بشر، این قدر بزرگ است و تا این حدّ به خواستههای او اهتمام شده است که روزی به خواستهاش خواهد رسید. البته نیل به مقصود، به تکرار این خواسته و پیگیری
آن بستگی دارد، و الّا اگر انسان از خواستهاش غافل شد و ردیابی و پیگیری آن را رها کرد، محروم میشود.
مؤمنی هم که خواسته مهمش قرب به حضرت بقیه اللهعلیهالسلام و دیدار آن حضرت است و آن را پیوسته از خدا میطلبد، و یاد آن حضرت را همیشه در دل زنده میدارد، امید است دیر یا زود به مقصد برسد. به قول حافظ شیرازی
پاسبان حرم دل شدهام شب همه شب تا در این پرده جز اندیشه او نگذارم
بودهاند کسانی که به ساحت مقدس حضرت ولی عصرعلیهالسلام علاقهمند بودند و در این زمینه تلاش کردهاند؛ ولی به دلیل عدم آگاهی از عظمت خواسته خود و لزوم پیگیری مدام، به نتیجه کامل نرسیدهاند.
این مطلب، مسلم است که اگر یاد امام زمانعلیهالسلام یک بار از ذهن انسان عبور کرد، این طور نیست که نابود شود؛ بلکه در ذهن میماند و در عالم معنا، وجود و برکات خاص خود را دارد. اگر مؤمن، خواهان اثر کامل و مطلوب است، باید از این یادها و توجهات به آن حضرت، به آسانی عبور نکند؛ بلکه آن را پیگیری کند و استمرار بخشد، تا آن که عشق و یاد حقیقی، آرامآرام به دلش نفوذ کند و پس از آن، ظهور و بروز یابد. اگر یاد و محبت، بر روح و دل مؤمن غالب شود، میتوان به عنایات ویژه آن حضرت امید داشت.
توجه به حضرت بقیه اللهعلیهالسلام از جهت دیگری نیز حائز اهمیت است و آن این که چون آن بزرگوار در بلندترین نقطه کمالات و مرکز خوبیها هستند، اگر مؤمن یاد و علاقه آن حضرت را در دل خود پرورش داد و ارتباطی برقرار کرد – بسته به شدت ارتباط – ناخودآگاه به سوی کمالات و خوبیها میرود، به عبادات رو میآورد و اهل خشیت و تقوا و عصمت از گناه میشود. در حقیقت، خود به خود الگوگیری میکند و نوعی غربال معنوی در درونش آغاز میشود.
یاد مؤثر و پر برکت
یکی از بهترین مصادیق یاد و ذکر حضرت بقیه اللهعلیهالسلام انتشار یاد و نام آن حضرت و توجه دادن دیگران به آن وجود نازنین است که برای همه – به ویژه برای طلاب و سربازان آن حضرت – لازم است. در این باره کاری ساده که از همه برمیآید و آثار و خیرات فراوانی همراه دارد، این است که در جمع خانواده و پیش از خوردن غذا دعای معروف «اللهم کن لولیّک الحجهبن الحسن…» به طور جمعی خوانده شود. دیدهایم که مسیحیان پس ا
ز غذا، دعا یا شکرگزاری انجام میدهند؛ ما نباید در این باره از آنان کمتر باشیم. البته برای دعا، پبش از غذا خوردن، موقعیتی مناسبتر است و به توجه و اجابت، نزدیکتر میباشد.
در روایت است امام صادقعلیهالسلام زمانی پس از خوردن غذا عرضه داشتند «الحمدلله رب العالمین. اللّهم هذا منک و من رسولک؛۱ خدایا! این [غذا] از تو و رسول تو است» . ابوحنیفه که سر سفره حاضر بود، به حضرت عرض کرد: «برای خدا شرک قرار میدهی؟» حضرت فرمودند: «وای بر تو! خداوند در کتابش میفرماید: «و ما نقموا الّا أن أغناهم الله و رسولُهُ؛۲ و به عیبجویى برنخاستند مگر [بعد از] آنکه خدا و پیامبرش از فضل خود آنان را بىنیاز گردانیدند» جای دیگر میفرماید: «… سیؤتینا الله من فضله و رسوله؛۳ به زودى خدا و پیامبرش از کَرَم خود به ما مىدهند». ابوحنیفه عرض کرد: «به خدا قسم! انگار تا به حال این آیات را نخواندهام».
این واقعیتی است که هر نعمت مادی و معنوی به واسطه اهل بیت: به ما میرسد که آخرین آن بزرگواران، امام زمانعلیهالسلام هستند؛ لذا هنگام غذا، توجه به ولیّ نعمت، مناسب و لازم است.
این کار، علاوه بر توجه به ولی نعمت، زنده کردن یاد حضرت در جمع خانواده نیز هست. باید دانست تبلیغ نام و یاد حضرت، آثار وضعی بسیاری دارد که خیر دنیا و آخرت را برای انسان فراهم میکند. علاوه بر آن، برای فرزندان نیز آثار تربیتی مهمی دارد.
فرزند ما کنار سفره غذا، علاوه بر تغذیه جسمی، مشغول تغذیه اعتقادی هم هست و از رفتار و کردار ما الگو میگیرد؛ لذا این عمل خیر و این دعای کوتاه را نباید دست کم گرفت. این دعاها و عملکردهای مشابه سرمایهای برای فرزندان میشود؛ به طوری که اگر در آینده برای فرزند زمینه لغزشی پیش آمد یا در معرض دوستی ناباب قرار گرفت، این زیباییها و این توجهات و توسلات به سراغ او میآید و از ذهنش عبور میکند و باعث حفظ و حراست او میشود. به امید روزی که در هر خانه شیعی، پیش از غذا این دعا زمزمه شود.
۴٫ اهدای عمل
از اموری که در ایجاد محبت و ارتباط با حضرت بقیه اللهعلیهالسلام بسیار مؤثر است، اهدای اعمال خیر به ساحت مقدس آن بزرگوار و شریک کردن آن حضرت در ثواب اعمال ناچیز ما میباشد. البته یقیناً آن حضرت را نیازی به اعمال پر نقص و بیارزش ما نیست؛ ولی اهدای عمل، اولاً در ایجاد علقه و ارتباط میان ما و آن حضرت بسیار مؤثر است و ثانیاً سبب جلب عنایات ویژه حضرت میشود.
مرحوم آیت الحق، حاج شیخ حسن مولوی قندهاری که عالمی مهذّب و از اساتید بزرگ اخلاق و دائم در حال مراقبه و توجه بود، ضمن توصیههای معنوی خود، سفارش میکرد که یکی از چهارده معصوم: بهویژه حضرت بقیهاللهعلیهالسلام را در اعمال عبادی شریک کنید. برای فهم بهتر این مطلب، ذکر این داستان خالی از فایده نیست:
سلطانی برای شکار به صحرا رفت و به دجله رسید. مرد فقیری را دید که خسته و ناامید، کنار تور ماهیگیری خود نشسته است. از او تفقد کرد و پیرمرد در جواب گفت: «از صبح هر چه تور انداختم، حتی یک ماهی هم در تور من نیامد». سلطان به ذکاوت دریافت که روزنه رزق او تنگ است و بهرهای ندارد. به او گفت: «ضرری ندارد. یک تور هم به شراکت بینداز؛ هر چه صید کردی، با هم نصف میکنیم». پیرمرد برخاست توری به شراکت انداخت. تور، پر از ماهی شد و پیرمرد بسیار خوشحال گردید. پادشاه گفت: «اکنون نیمی از صید، از آن من است و نیمی از آن تو». پیرمرد پذیرفت؛ اما سلطان گفت: «من نیمه خود را به تو بخشیدم. همه ماهی از آن تو باشد». پیرمرد خوشحال شد و با دستی پر به منزل رفت. فردا دو مأمور آمدند و مرد را به حضور سلطان بردند. چشم پیرمرد که به سلطان افتاد، او را شناخت و گمان کرد برای نیمه صید، او را احضار کردهاند. بلافاصله گفت: «قربان! ماهیهای شما حاضر است». سلطان گفت: «ای مرد! ما دیروز با هم شریک شدیم. با اینکه من نیمه صید خود را به تو بخشیدم، دیشب به خود میگفتم که شریک سلطان باید وضع و روزی بهتر از این یابد. حال که ما را در کار شریک کردی و شریک سلطان شدی، باید زندگی بهتری داشته باشی». سلطان دستور داد وسائل آسایش زندگی به او بخشیدند و شاد و مسرور مرخص شد.
با توجه به این داستان، کرم و عنایت حضرت بقیه الله۷ کمتر از سلاطین ظاهری نیست؛ لذا اگر در عمل و عبادتی شریک باشند، جزای نیکو و بسیار خواهند داد.
بابالحجه
یکی از کسانی که مناسب است برای تقرب به امام زمانعلیهالسلام با او علقه و ارتباط حاصل شود، حضرت خضرعلیهالسلام است. انسان، با فرستادن هدیه مانند قرائت قرآن، نماز و… مورد عنایت آن بزرگوار قرار گرفته، به تدریج به سوی جامعترین الگو پیش خواهد رفت. آن بزرگوار، موجودی لطیف است، به قدری که طبق روایات، هرگاه یاد او شد، باید سلام کرد؛ زیرا در مجلس حاضر میشود؛۴ یعنی لطافت و سعۀ او تا این حد است که در عین تعلق به جسم و بدن مادی، احاطه او بیش از نوع مجردات است.
البته باید دانست که ارتباط با این وجود عزیز نیز رزقی الهی است؛ چرا که ایشان مظهر اسم «یا خفی» از اسمای الهی در میان اولیا است و میان ائمه: نیز وجود حضرت مهدیعلیهالسلام مظهر این اسم هستند. اما در هر حال، این ارتباط، غیرممکن نیست. چه بسا دیدن ایشان سختتر از دیدن خود حضرت بقیه اللهعلیهالسلام نباشد؛ بلکه غالباً برای ملاقاتها و تشرفات واقعی به محضر حضرت ولی عصرعلیهالسلام ، ایشان باب هستند. در موارد متعددی دیدار حضرت خضرعلیهالسلام مقدمه و به منزله آمادگی برای دیدار حضرت بقیهاللهعلیهالسلام بوده است.
این بزرگوار، کمتر مورد توجه و توسل قرار میگیرند؛ لذا مناسب است با تقدیم هدایای معنوی، با ایشان انسی حاصل کرد و از آن، بهرهها برد. هر وقت فراغتی حاصل میشود و نیز باطناً تمایلی در انسان دیده میشود – به ویژه شبهای ماه رمضان – مناسب است با این تعبیر به آن بزرگوار درود فرستاد و عرض احترام کرد:«اللّهم صلّ علی عبدک و ولیّک خضر النبی».
۵٫ توسل
توسل به ساحت مقدس حضرت بقیه اللهعلیهالسلام و استمداد از خود آن بزرگوار، از بهترین و مؤثرترین عوامل تقرب به آن حضرت است که زمینه تقرب و دیدار را هم به خوبی فراهم میکند.
اولین نکته قابل تذکر، این است که معمولاً هر یک از ما تجربهای از توجهات و نصیبهای معنوی با خود داشته و داریم. مهم این است که این نصیبها بازیابی شود و در این باره در وجود ما تجدید حیاتی صورت گیرد. البته تنها ابزاری که برای بازیابی «خود» حقیقی و بازگشت آن حالات در دست ما است، یک عزم و اراده استوار است؛ یک تصمیم و یک شروع برای امور معنوی. اگر همت ما سحرخیزی است، اگر قرآن است، اگر توسل است… باید نظم و سامانی داشته باشد. برنامههای معنوی، بدون ساماندهی، نتیجهبخش نیست. این مطلب، به ویژه در جوانان، لازمتر و شدنیتر است. این جوان است که اگر شب هم دیر خوابید، میتواند بیداری سحر خود را حفظ کند و فردای آن شب هم خللی به خود راه ندهد. البته این ا مر، با مدتی نظم و تمرین برای جوان حاصل میشود؛ ولی در سن پنجاه – شصت سالگی این کار، شدنی نیست. در سنین بالا اگر کمتر از هفت – هشت ساعت خوابیده باشد، بیداری سحر برایش ممکن نیست. این، امتیازی برای جوان است و فردا شاید نباشد. او میتواند با استفاده از نعمت جوانی، نظم را در امور معنوی پایهریزی کند.
درباره چگونگی توسل به ساحت مقدس حضرت بقیه اللهعلیهالسلام نیز باید گفت: علاوه بر توجه مستمر به آن وجود مقدس، قاعده و روشی میان علمای بزرگ اخلاق بوده است؛ از جمله مرحوم آیت الله سید عبدالکریم کشمیری که بر آن تأکید داشتند و آن این که زمانی از اوقات شبانهروز، به طور مشخص و منظم، برای توجه و توسل به ساحت قدسی آن حضرت اختصاص داده شود. برای این منظور، دستورالعملهای مختلفی هست؛ از جمله:
الف. زیارات: خواندن زیاراتی که برای حضرت بقیه اللهعلیهالسلام نقل شده، بسیار مجرب و مؤثر است؛ به خصوص زیارت «سلام الله الکامل التام» و نیز زیارت «السلام علی الحق الجدید» که هر دو زیارت، کوتاه هستند. البته اگر کسی حال و رغبت بیشتری در خود یافت، مناسب است زیارت آل یاسین را قرائت کند.
ب. دعای عهد: از حضرت امام صادقعلیهالسلام نقل شده و آثار متعدد و پر برکتی برای آن – به ویژه برای خواندن ۴۰ روزه آن – فرمودهاند. خواندن این دعا برای توسل و توجه به حضرت بسیار مناسب است. التزام به این دعا، نوعی استقرار در ولایت برای انسان به ارمغان میآورد.
این دعا را حداقل چهل روز باید ادامه داد که مناسب است این چهل روز از حدود هجدهم ماه شعبان تا آخر ماه مبارک رمضان باشد. پس از آن اگر بتوان آن را همیشه ادامه داد، بسیار مناسب است وگرنه سالی چهل روز باید به آن ملتزم بود.
ج.نماز امام زمان۷: از عبادات مؤثر در توسل و توجه به ساحت مقدس امام زمان۷ نماز آن حضرت است. برخی علما و شیفتگان حضرت، آن را جزء برنامههای روزانه خود میدانستهاند. دست کم خواندن این نماز هفتهای یک بار -در روز جمعه- نباید فراموش شود.
د. ذکر: یکی از دستورهای مرحوم آیت الله سید عبدالکریم کشمیری برای توسل و توجه به ساحت مقدس حضرت ولی عصر۷٫ ذکر «المُستعانُ بِکَ یَابن الحسن» است. این ذکر برای استمداد و کمکطلبی از ساحت مقدس حضرت بسیار ممتاز است. عدد این ذکر «۵۷۰» بار است.
ه.قرائت سوره نور: دستوری است که مرحوم آیت الله سیدعبدالکریم کشمیری; نیز آن را سفارش میکردند و آن یک بار خواندن سوره نور در روز است. البته باید مدتی طولانی به این عمل مداومت کرد و شاید بتوان گفت هر کس به هر مقدار، بهره و رزق داشته باشد، موفق به ادامه آن میشود. این سوره، علاوه بر اینکه سوره چهارده معصوم: است و ختمهای خاصی دارد، برای فرزندان انسان نیز خیراتی دارد. استمرار طولانی مدت بر این سوره، لطافت و انسی به ارمغان میآورد که البته لازمه آن و شرط توفیق بر ادامه آن، نیازمند مراقبه و دوری از غفلت در طول روز است.
و.ذکری دیگر: ذکر مجرب و شریفی است که در «الصحیفه العلویه» و نیز در «دارالسلام» نقل شده و داستانی برای آن گفته شده است که نقل آن به طول میانجامد. عدد صغیر این ذکر، ۱۱۴ بار به تعداد سورههای قرآن است. این ذکر چنین است: «یا الله یا محمد یا علی یا فاطمه یا صاحب الزمان ادرکنی و لاتهلکنی».
خداوند چشمان همه ما را به جمال دل آرای آن یوسف زهرا؟س؟ روشن و منور فرماید.
والسلام علیکم و رحمه الله
پینوشتها
این مطلب بدون برچسب می باشد.