بسمه تعالی

کد مطلب: ۹۶/۸۶/۱۷۲

کیفیت ترکیب روح با جسم در انسان به گونه‌ای است که نمى ‏تواند ماوراء آنچه که الآن براى اوست، چیزى ببیند؛ از زندگى، به غیر از لذت مادی چیزی حس نمى ‏کند. اگر به من بگویند باید بمیرى، برداشت اولیه ‏ام این است که نابود مى ‏شوم؛ در حالى که این‌طور نیست، «أنا» از بین نمى‏ رود. امروز انسان به حسب این عالم، این قالب ثقیل را مى‏ خواهد، فردا به حسب عالم دیگر، قالب دیگرى اقتضا دارد. در تمام این عوالم، شکل و شمایل انسان محفوظ است. روح بدون قالب ممکن نیست. چهره اموات در برزخ، شبیه‏ همان ایامى است که در حیات دنیا بوده ‏اند. اموات الآن آن طرف زندگى‏ مى ‏کنند.

عالم «أنا»، عالم بسیار وسیعى است. قرآن کریم به صورت هنرمندانه «أنا»ى فرعونى را تا «أنا»ى رسول خداصلى‌الله‌علیه‌وآله معنا کرده است.

یک «أنا»ى باطل در انسان هست که مى‏ خواهد خودش را به جای خدا قرار دهد:

فَقالَ أَنَا رَبُّکُمُ‏ الْأَعْلى؛‏[۱]

[فرعون] گفت: من پروردگار برتر شما هستم‏.

اما انیّت رسول خداصلى‌الله‌علیه‌وآله غیر از خدا هیچ چیز دیگری نیست:

وَ ما رَمَیْتَ‏ إِذْ رَمَیْتَ وَ لکِنَّ اللَّهَ رَمى؛[۲]

و آن گاه که تیر مى‏انداختى، تو تیر نمى‏انداختى؛ بلکه خدا بود که تیر مى‏انداخت‏.

«پرتاب تیر» را به رسول خداصلى‌الله‌علیه‌وآله نسبت مى‏ دهد؛ ولی همزمان آن را به خداوند نیز نسبت می‌دهد. خداوند از یک طرف «پرتاب تیر» را اثبات مى‏ کند و از یک طرف آن را نفی  مى‏ کند. این هم یک «أنا» است؛ ولى از نوعی است که طیّب و طاهر است و غیر از خدا هیچ ندارد. در بین این دو نوع هم انواع بسیاری از «أنا» هست. حضرت ابراهیم علیه‌السلام مى‏ گوید:

إِنِّی‏ ذاهِبٌ‏ إِلى‏ رَبِّی سَیَهْدین؛‏[۳]

من به سوى پروردگارم مى‏روم؛ او مرا هدایت خواهد کرد.

این «أنا»ى حرکتى است. «أنا» هست؛ ولى در مسیر الهى حرکت مى‏ کند. «إِنِّی‏ ذاهِبٌ‏ إِلى‏ رَبِّی»؛ یعنى اگر مى‏ خواهى «أنا» اصلاح شود، در مسیر ربّ اصلاح مى ‏شود. باید در راه خدا رفت.

خداوند آنچنان هنرمندانه دنیا را با آخرت و عالم غیب، گره زده است که انسانی که عبادت مى‏ کند یا قرآن مى‏ خواند مثل ستاره براى عالم غیب و ملکوت مى‏ درخشد. به خواننده قرآن از سماوات نگاه مى‏ کنند و مى‏ بینند از خانه‌اش نور به سمت بالا مى ‏آید.[۴]

اینجا خودت را مکتوم نگه مى‏ دارى؛ آنجا مشهور مى‏ شوى. حب شهرت در دنیا نمى‏ گذارد آرام بگیرى؛ [و در نتیجه،] در آن طرف، اسمت از اذهان ملائکه محو مى‏ شود.

————————————————————————————

[۱]. سوره نازعات، آیه ۲۴٫

[۲]. سوره انفال، آیه ۱۷٫

[۳]. سوره صافات، آیه ۹۹٫

[۴]. اصول الکافی، ج‏۲، ص۴۹۸٫