بسمه تعالی

کد مطلب: ۲۳۲/ ۸۶/ ۹۶

خداوند متعال درباره حضرت ابراهیم علیه‏السلام می‌فرماید:

وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ إِبْراهیم؛‏[۱]

خبر ابراهیم را براى آنان بخوان‏.

در آیات بعدی از قول حضرت ابراهیم علیه‌السلام می‌فرماید:

الَّذی‏ خَلَقَنی‏ فَهُوَ یَهْدین‏ وَ الَّذی هُوَ یُطْعِمُنی‏ وَ یَسْقین؛‏^[۲]

همان پروردگارى که مرا آفریده و هدایت مى‏ کند و هنگامى که بیمار مى‏ شوم مرا شفا مى ‏دهد.

در این آیه، مرتبه توحیدی عالی‌ را برای حضرت ابراهیم علیه‌السلام بیان می‏ کند. رزق دست خداست، همه هم این حرف را می‏ زنند؛ اما این چینش عبارات که آن حضرت، هم اطعام و هم سقایت را به طور مستقیم، مستند به حق‌تعالی کرده است، فراتر از آن چیزی است که مردم با زبان می ‏گویند.

حضرت ابراهیم علیه‌السلام این جملات را که فرموده است، اینطور نبوده که توجّهی به اسباب و ادوات نداشته یا بدون اسباب، به دستش می‏ رسیده است؛ منتهی آن حضرت، ظهور و تجلّی حق را آن قدر به رأی‌العین می ‏دیده که سببیّت اسباب ظاهری را ضعیف می ‏بیند.

آن حضرت حتی خنده و گریه را به خداوند متعال استناد می‌دهد.[۳] اگر کسی موحد نباشد، نمی‌تواند استناد این‌ها را مستقیم به حق‌تعالی ببیند؛ یعنی این‌گونه نیست که حضرت ابراهیم علیه‌السلام بدون سبب بخندد یا بدون سبب گریه کند؛ بلکه توجّهی به سبب ندارد و آن‌ها را از حق‌تعالی می‏‌ بیند.

اگر کسی در مجلسی وارد شد و مثلاً برای روضه حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام گریه مفصّلی کرد، ممکن است فقط روضه‌خوان را ببیند، گر چه آن نیّت ‏ها هم در ذهنش متمرکز باشد؛ امّا ممکن هم هست که توجّه توحیدی‏ اش آن‌قدر بالا باشد که تأثیر سبب اصلی [خدا] را از اسباب دیگر، قوی‌تر ببیند.

این است نهایت توجّه توحیدی که همه امور را حتی خنده و گریه را، قبل از استناد به اسباب ظاهری خودش، به حق‌تعالی مستند می‏ کند.

——————————————————————————————————————-

[۱]. سوره شعراء، آیه ۶۹٫

[۲]. سوره شعراء، آیه ۷۸ و ۷۹٫

[۳]. وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَکَ‏ وَ أَبْکى (سوره نجم، آیه ۴۳)‏