محو دلدار :  زمینه‌سازان ظهور  (خُلُق  ۲۲)

برگرفته از سخنرانی آیت الله ناصری

بسم الله الرحمن الرحیم
ولا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم …
از علامت‌های قبل از ظهور حضرت بقیه الله -روحی له الفدا-، اختلاف پرچم‌ها است. قبل از ظهور حضرت، بیست و هشت پرچم در سراسر دنیا به اهتزاز در می‌آید؛^۱ یعنی ۲۸ طایفه ادعا دارند و به میدان می‌آیند. قبل از ظهور حضرت، باید برای ظهور زمینه‌سازی بشود. روایات متعددی هست و مفسران هم گفته‌اند که طبق مدارک موجود، ایران و ایرانی‌ها زمینه‌ساز ظهور حضرت بقیه الله هستند.
نقش ایرانی‌ها در زمینه سازی ظهور حضرت بقیه الله علیه السلام
دو سه روایت در همین زمینه می‌خوانم که قدر خودتان را بدانید و مهیا باشید. زمینه‌سازی ظهور حضرت بقیه الله علیه السلام از ایران شروع می‌شود؛ یعنی اصحاب حضرت در ایران بیش از جاهای دیگر هستند.
در آیه آخر سوره محمد، می‌فرماید: «وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُم»^۲ نبی اکرم صلی الله علیه و آله مردم را مخاطب ساخته و فرمود: «اگر از من اطاعت نکنید و من را یاری نکنید، شما کنار می‌روید و طایفه‌ای که بهتر از شما هست می‌آید». یاری پیغمبر صلی الله علیه و آله چیست؟ یاری پیغمبر صلی الله علیه و آله، به اطاعت او است. پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: «آنچه شما را به خدا نزدیک می‌کرد، من تحت عنوان واجبات و مستحبات به شما یاد دادم و آنچه شما را از خدا دور می‌کرد نیز تحت عنوان محرمات و مکروهات به شما یاد دادم. می‌خواهید مقرب به حق بشوید، باید اطاعت حق و ترک معصیت او را انجام بدهید». یگانه راه رسیدن به کمال، یگانه راه رسیدن به هدف خلقت، اطاعت حق و ترک معصیت است.
لذا حضرت فرمود: اگر شما مخالفت کردید و دنبال شیطان و طایفه بنی امیّه و بنی عباسی‌ها رفتید، طایفه دیگری می‌آید و زمام کار را می‌گیرد. در تفسیر کشاف، المیزان و مجمع البیان و … آمده است که اصحاب سؤال کردند: «یا رسول الله! آن طایفه‌ای که بعد به جای این‌ها می‌آیند، چه کسانی هستند؟» حضرت سلمان کنار پیغمبر صلی الله علیه و آله نشسته بود. حضرت، به زانوی سلمان دست زد و فرمود: «از طایفه او می‌آیند و سبب احیای دین من خواهند بود».^۳ این‌ها پشت و پناه حضرت خواهند بود. این‌ها عمل به واجبات و ترک محرمات می‌کنند و به هدف نهایی خلقت که معرفت و عرفان است، می‌رسند.
نه اینکه این حرف اختصاص به آخر الزمان داشته باشد. از صدر اسلام هم همینطور بود. ایرانی‌های صدر اسلام هم جایگاه بسزایی نزد نبی اکرم صلی الله علیه و آله داشتند.
در روایت است بعد از نبی اکرم صلی الله علیه و آله عده‌ای سراغ ریاست و دنیای خودشان رفتند. یگانه کسانی که مثل پروانه اطراف امیرالمؤمنین و امام حسن و امام حسین علیهم السلام می‌چرخیدند، ایرانی‌ها بودند. چند روایت در این زمینه هست که آن‌هایی که اطراف ولایت بودند و از ولایت نگهداری می‌کردند، ایرانی‌ها بودند. نه اینکه ایرانی‌ها فقط در آخرالزمان بخواهند از مقربان ولایت باشند، نه؛ صدر اسلام هم همین‌طور بودند. جوان‌های پاک و مهذب و باتقوا هم آن زمان بوده‌اند. همین طور که الآن هم هستند؛ لکن مسؤولیت ما و شما -بخصوص شما جوان‌ها- سنگین است. دو مسؤولیت دارید؛ یکی ملتزم شوید به عمل کردن به واجبات و ترک محرمات و دیگری اینکه از ولایت حمایت کنید. در این صورت، این تعریف‌ها درباره شما نیز هست.
در روایت دیگر است که درباره تعبیر قرآنی «وَ آخَرینَ مِنْهُمْ لَمَّا یَلْحَقُوا بِهِم»،^۴ پرسیدند: «یا رسول الله! چه کسانی هستند که به عرب‌ها ملحق می‌شوند؟» حضرت فرمود: «ایرانی‌ها هستند. شما الآن اسلام را پایه گذاری کردید؛ اما آن‌هایی که به شما ملحق می‌شوند و از جان و دل، اسلام را می‌پذیرند، ایرانی‌ها هستند».^۵ نتیجه اینکه ایرانی‌ها زمینه‌ساز ظهور حضرت مهدی علیه السلام هستند؛ ان‌شاءالله.
در ادامه همان روایت، نبی اکرم صلی الله علیه و آله می‌فرماید: «اگر ایمان در کهکشان‌ها باشد، ایرانی‌ها او را به دست می‌آورند». چندین روایت به این مضمون است. ایمان و حقیقت و عرفان اگر در کهکشان‌ها باشد، جوان‌های ایرانی به آن‌ها دست می‌یابند.
در روایتی مفصل، حافظ ابونعیم از علمای اهل سنت نقل می‌کند. این روایت را شیعه و سنی نقل کرده‌اند که: نبی اکرم صلی الله علیه و آله یک روز صبح نشسته بودند، اصحاب هم اطرافشان بودند. فرمودند: «دیشب خواب دیدم در جاده خیلی صاف و واضحی عبور می‌کنم. تعدادی گوسفند سیاه و تعداد زیادی گوسفند سفید پشت سر من می‌آیند. کم کم گوسفندهای سیاه رفتند و گوسفندهای سفید ماندند. تعبیر چیست؟» یک نفر گفت: «یا رسول الله! این‌ها عرب‌ها هستند که پشت سر شمایند و ایرانی‌ها هم پشت سر آن‌ها هستند. آرام آرام عرب ها کنار می‌روند و ایرانی‌ها برای شما می‌مانند. جبرئیل نازل شد و عرض کرد: «یا رسول الله! حقّ تعالی سلامت می‌رساند و می‌فرماید: تعبیر، همین است. ایرانی‌ها می‌مانند».^۶
در یکی دو روایت است که یمنی‌ها زمینه‌ساز ظهور حضرت هستند^۷ و چند روایت، ایرانی‌ها را زمینه‌ساز ظهور حضرت مهدی علیه السلام می‌داند.^۸ در روایت دیگری است که ایرانی‌ها قبل از ظهور حضرت، زمینه‌سازی می‌کنند و یمنی‌ها حدود ظهور حضرت زمینه‌سازی می‌کنند و حق با ایرانی‌ها است.^۹ هر دوی آن روایات، قابل جمع است، نه اینکه با هم تعارض داشته باشد.
ابن ابی الحدید، از علمای برجسته و با انصاف اهل سنت است. بسیاری از حقایقی که سایر علمای سنّی مخفی می‌کنند را بیان کرده است. او این روایت را در شرحی که بر نهج البلاغه نوشته، مفصل بیان کرده است:
روزی امیرالمؤمنین علیه السلام بر منبر مشغول صحبت بودند. ایرانی‌ها دور تا دور امیرالمؤمنین علیه السلام را گرفته بودند. اشعث که از خبائث بود، وارد جلسه شد. خباثت اشعث از خانواده‌اش پیدا است. خودش شریک در قتل امیرالمؤمنین علیه السلام و دخترش شریک در قتل امام حسن علیه السلام و پسرش هم شریک در قتل حضرت اباعبدالله علیه السلام می‌باشد. خانواده اصیل شیطانی، این گونه است. اشعث، وارد جلسه شد و نگاه کرد. دید ایرانی‌ها دور حضرت نشسته‌اند و به همین دلیل، عصبانی شد و گفت: «این سرخ روها که اطرافت را گرفتند و بر ما فخر می‌کنند، کنار بروند.»! (این تعبیر را عرب‌ها درباره ایرانی‌ها به کار می‌برند؛ چون ایرانی‌ها اغلب سفید و سرخند، می‌گویند: سرخپوست)
حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام از ناراحتی پاهای مبارک را به منبر می‌زدند. صعصعه بلند شد و جملاتی قریب به این مضمون گفت: «ما کاری به اشعث نداریم. هر چه می‌خواهد، بگوید. بگذارید مولا مطالبی بفرماید که تا آخرین لحظات حیات عالم و تاریخ عرب، بماند».
حضرت فرمود: «کدام یک از این شکم پرست‌ها که مثل الاغ در رختخواب خود می‌غلتند، به من می‌گوید ایرانی‌ها را از دور خودت دور کن؟ آیا من را امر می‌کنید ایرانی‌ها را از اطراف خود دور کنم؟ هرگز ممکن نیست»! سپس فرمود: «و الله! ایرانی‌ها شما را سرکوب می‌کنند».^۱۰
نتیجه اینکه ان‌شاءالله ایرانی‌ها باید برای زمینه‌سازی ظهور حضرت بقیه الله علیه السلام آمادگی داشته باشند. من مکرر با گوش خودم از رهبر فقید انقلاب -اعلی الله مقامه الشریف- شنیدم که فرمود: «ما این انقلاب را به دست حضرت مهدی علیه السلام می‌سپاریم».
وظایف دوران غیبت
هرچه فرج نزدیک‌تر بشود، وظیفه ما سنگین‌تر می‌شود. اولاً باید به ظواهر شرع مقدس مقید باشیم و به آن‌ها عمل کنیم. باید واجبات را ملتزم بشویم و مو به مو عمل بکنیم. محرمات را هم مو به مو ترک کنیم. در خدمات اجتماعی در هیچ بُعدی از ابعاد فرهنگی، اقتصادی یا جهات دیگر، کوتاهی نکنیم. آن مقداری که می‌توانیم فعالیت بکنیم و برای تبلیغ ولایت و عمل به قرآن، کوتاهی نکنیم. اگر می‌خواهیم از آن کسانی باشیم که این روایات درباره آن‌ها صدق کند، باید اتیان واجبات و ترک محرمات بکنیم. باید عمل به وظیفه و تبلیغ از امام زمان علیه السلام و توسل به امام زمان علیه السلام داشته باشیم.
باید از ولایت حمایت و طرفداری بکنیم. اگر همسایه‌ام ولایتی است، نگذارم مظلوم باشد. رفیقم ولایتی است، نگذارم مظلوم باشد؛ حمایتش بکنم.
نتیجه اینکه ایرانی‌ها مورد نظر نبی اکرم، امیرالمؤمنین و سایر اهل‌بیت علیهم السلام بودند و الآن هم مورد عنایت حضرت بقیه الله -روحی له الفدا- هستند.
برادر! بعد از نمازها هر جا هستی، دعا بکن خداوند فرج آقا را نزدیک بکند؛ بدا حاصل نشود و چشمان آلوده ما به جمال حضرتش منور شود.
مرحوم شیخ محمد کوفی مکرر محضر امان زمان علیه السلام مشرف شده بود. قبلاً عرض کردم که نامه‌ای از طرف امام زمان علیه السلام برای مرحوم آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی رحمه الله آورده بود که متن نامه را در کتاب‌ها نوشته‌اند. حدود پنجاه و چند سال قبل، من مکرر خدمت حاج شیخ محمد کوفی رسیده بودم. در نجف با پدر من آشنا بود. قد کوتاهی داشت و ثمین بود و عصا زنان سراغ پدر من می‌آمد.
خاطره
یک بار دیدم مرحوم حاج شیخ محمد بعد از نماز مغرب و عشا دارد عصازنان می‌آید. من هم مجرد و ساکن مدرسه بودم. ایشان آمد. من فوراً بلند شدم. فرش پهن کردم و ایشان نشست. پرسید: «آشیخ محمد! پدرت کجاست؟» گفتم: ایران. غذا برایشان تهیه کردم و شام خوردند و خوابیدند. تابستان بود. صبح هم صبحانه میل فرمودند. بعد از مدتی حجره ما را آفتاب گرفت و ایشان بلند شدند رفتند آن طرف در سایه نشستند. من هم رفتم پهلوی ایشان.
از صبحت‌های ایشان با پدرم می‌دانستم تشرف دارند و مکرر خدمت امام زمان علیه السلام رسیده است. گفتم: «حاج آقا! عملی به من یاد بده تا من هم خدمت امام زمان علیه السلام برسم». فرمود: «واجباتت را به جا بیاور. محرماتت را هم ترک بکن و مستحباتت را به جا بیاور و مکروهاتت را هم ترک کن». گفتم: «آقا! این که کار حضرت فیل است». بنده آن موقع تقریباً شانزده، هفده سالم بود؛ لذا این طور سخن گفتم و ایشان تبسم کرد. خدا رحمتشان بکند. بعد فرمودند: «آشیخ محمد! نماز شب بخوان»، «وَ مِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَهً لَکَ عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُودا»^۱۱ نماز شب بخوان. هرچه بخواهی، در آن هست. قبل از اذان صبح بلند شو با خدا راز و نیاز کن. هرچه بخواهی، خدا به تو می‌دهد». این را ایشان می‌گفت.
علامه طباطبایی صاحب تفسیر المیزان می‌گوید:
من تازه نجف مشرف شده بودم و در مدرسه سید در نجف ایستاده بودم. یک دفعه دیدم آیت الله قاضی رحمه الله رسیدند. مرحوم قاضی از گذشته و آینده خبر می‌داد. طی الارض و طی السماء داشت و فوق العاده بود. خدا رحمتش کند. می‌گفت: ایشان رسید؛ روی شانه من دست زد و فرمود: «سید! دنیا و آخرت را می‌خواهی، نماز شب بخوان. هرچه بخواهی، در آن است».
فضیلت نماز شب
قرآن این‌طور که بر نماز شب تأکید کرده، هیچ یک از مستحبات دیگر را تأکید نکرده است.
وَ مِنَ اللَّیْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَهً لَکَ عَسى‏ أَنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُودا؛ مقام محمود می‌خواهی، نماز شب بخوان. اگر حاجت و گرفتاری داری، نیم ساعت، یک ربع ساعت، ده دقیقه قبل از اذان صبح بلند شو؛ دو رکعت نماز بخوان و بگو: خدایا! عنایت کن»، خدا شاهد است محرومت نمی‌کند.
«یا مَنْ لا یُرَد سائله؛^۱۲ ای کسی که گدایش [نا امید] برگردانده نمی‌شود». خدا گداها را -مخصوصاً گدای آن موقع را- رد نمی‌کند و به آن‌ها عنایت می‌کند.
داستان تشرف مرحوم حاج شیخ محمد کوفی
مرحوم آشیخ محمد کوفی برای پدرم نقل می‌کرد:
از خدا خواستم چهل سفر مکه بروم. حالا که اینجا آمدم، چهلمین سفرم را می‌خواهم به مکه بروم. با شتر هم می‌روم. پیر مرد بود؛ اما می‌رفت.
گفت: در یکی از این سفرها، شترم خیلی آهسته می‌رفت و من همیشه حدود یک فرسخ از قافله عقب می‌ماندم. یک دفعه که قافله جلو رفته بود، باران هم آمده بود، داخل یک گودالی افتادیم. شتر خواست از آن گودال بالا بیاید که زمین خورد. او هم شتر پیری بود. گفت: پایین آمدم و نگاه کردم، دیدم دستش شکسته است. سرش را روی زمین گذاشت و شروع به ناله کردن کرد. به زحمت از گودال آمدم بالا، دیدم اثری از آثار قافله نبود. به ذهنم آمد که دیگر همین جا تلف می‌شوم. پیاده که نمی‌توانم بروم. قافله هم که رفته است و این شتر هم که دستش شکسته است و نمی‌تواند بلند بشود. مقداری نشستم و فکر کردم؛ به ذهنم آمد که ما آقا داریم. امام زمان داریم. به خودم گفتم: «آقا شیخ محمد! چرا نشسته‌ای؟» بلند شدم و شروع کردم فریاد زدن: «یا اباصالح! یا اباصالح! یا صاحب الزمان اَغِثنی! یا صاحب الزمان ادرکنی!» در همان حال یک دفعه دیدم یک اسب سوار با عجله و شتاب می‌آید. پیش خودم گفتم: «این، یکی از دوستان کاروان است. لابد دیده است من نیامده‌ام، به سراغ من آمده است». آمد و نگاه کرد و گفت: «آشیخ محمد! چرا ایستاده‌ای؟» گفتم: «آقا چه کنم؟ دست شترم شکسته است، چه کار کنم؟». فرمود: «سوار شو.» گفتم: «آقا سوار چه بشوم؟» فرمود: «می‌گویم سوار شو.» می‌گفت دیگر نفهمیدم سوار شدم. آقا یک اشاره کرد فوراً شترم بالا پرید و شنیدم به شتر فرمود: «حتی الباب». با انگشت مبارک اشاره کرد. رفتیم و به قافله رسیدیم و از قافله هم جلو افتادیم. رفتیم تا کوفه رسیدیم. دم دروازه کوفه که رسیدیم، شتر خوابید. مطلب را فهمیدم؛ در گوش شتر گفتم: «حضرت فرمود: حتی الباب؛ یعنی تا در خانه، نه اینجا». شتر بلند شد و در خانه که رسید، خوابید که خوابید.
برادرها! در هر حالی یابن الحسن را فراموش نکنید.

پی نوشت

• ۱٫ بحارالانوار، علامه مجلسی، مؤسسه الوفاء بیروت – لبنان، ۱۴۰۴ ق، ج ۵۲، ص ۱۸۱.
  ۲٫ سوره محمد: ۳۸.
  ۳٫ التبیان، ج‏۹، ص ۳۱۱ ؛ المیزان، ج‏۱۸، ص ۲۵۰ ؛ مجمع البیان، ج ‏۹، ص ۱۶۴ ؛ کشاف، ج‏ ۴، ص ۳۳۱.
  ۴٫ سوره جمعه: ۳.
  ۵٫کشاف، ج ‏۴، ص ۵۳۰ ؛ مجمع البیان، ج‏۱۰، ص ۴۲۹؛ المیزان، ج ‏۱۹، ص ۲۶۸.
  ۶٫ سفینه البحار، ج ۲، ص ۱۶۵.
  ۷٫ گویا منظور از یمنی‌ها، همان یمانی باشد که قیام او جزء علائم ظهور شمرده شده است. بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۰۴. 
  ۸٫ الغیبه، محمد بن ابراهیم نعمانی، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق، ص ۲۷۳، ح ۵۰. 
  ۹٫ر.ک: عصر ظهور، کورانی، ص ۱۶۰؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۳۲. 
  ۱۰٫ شرح ‏نهج‏ البلاغه، عبدالحمید بن ابی الحدید معتزلی، ج ۲۰، ص ۲۸۴.
  ۱۱٫ سوره اسراء: ۷۹. 
  ۱۲٫ این عبارت در بسیاری از دعاها آمده است؛ از جمله در مناجات الراجین در مفاتیح الجنان و بحارالأنوار، ج ۹۱، ص ۱۴۴.