بسم الله الرحمن الرحیم

کد مطلب:۹۵/۸۶/۱۱۰

یکی از چیزهایی که واقعاً به دل، حیات می‌دهد و اگر کسی آن‌را داشته باشد، قطعاً او را به یک سرنخ اصلی از تقرّب الهی متصّل می‌کند، این است که خلوتی داشته باشد که در آن خلوت، خودش را پیدا کند. خلوتی حقیقی؛ یعنی خلوتی که قوای تخیلی انسان،‌ فعّال نباشد. برای رسیدن به آن خلوت، هیچ چیزی مثل اقامه نماز اثر ندارد؛ البته به شرطی که انسان بین اقامه نماز با قرائت نماز، فرق بگذارد. اگر انسان هنگام نماز، در مقابل خدای متعال با توجه، با شرایط و آرام بایستد، این نماز، او را به آن زاویه خلوت و تفکّر می‌رساند.

 این خلوت، آثار وضعی دارد که ممکن است بعد از مدت‌ها به انسان برسد. بعضی از افراد در نماز شب این خلوت را دارند. گاهی قبل از نماز شب،‌ یک حس و یک حال است که بر مؤمن غلبه می‌کند که او را از انجماد خارج می‌کند. روح بعضی از افراد در انجماد است که باید از این انجماد خارج شوند و مقداری روان و ‌گرم شوند. آن چیزی که روح را از انجماد خارج می‌کند، توجه است. توجه یعنی کم‌کردن تشتت‌ها.

 مرتبه‌ اول ذکر، برای این است که تشتت، حداقل به یک سمت برود. ذکر لفظی، انسان را به این نتیجه می‌رساند. کسی که مشغول ذکر «لا اله الا الله» است، هر وقت ذهنش می‌خواهد به طرف امور دیگری مثل کار و درس و غیره برود، آن ذکر، مانع می‌شود. این مانع شدن از تشتت، غیر از آثار وضعی چینش حروف و کلمات اذکار و غیر از برکات آن اذکار است. کسی که ذکر می‌گوید نباید آن ذکر را همراه با تشتت فکر بگوید؛ زیرا نتیجه نمی‌برد؛ بلکه صدمه می‌خورد. اصل ذکر باید مساوی با توجه باشد. حداقل باید سعی در عدم تشتت فکر کرد تا ذکر نتیجه بدهد. در قرائت قرآن نیز این‌گونه است.

 این راهکار درمانی خوبی است و اگر آن‌را درست اجرا ‌کنیم، امکان ندارد که نتیجه ندهد. این‌که بعضی از افراد، ذکر با تعداد بالایی می‌گویند و نتیجه‌ای از آن نمی‌بینند، به سبب همین است که اصلاً برای خودش شرط نمی‌کند که آن ذکر را با توجه بگوید. در حالی که بعضی از بزرگان بوده‌اند که تسبیح حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها را حدود نیم‌ساعت می‌گفتند.

به هر حال، روح ذکر، توجه است. مرحوم شاه‌آبادی فرموده‌اند: «اگر می‌خواهید ذکر را شروع کنید، مانند کودکی که می‌خواهید سخن‌گفتن را به او تعلیم دهید، آن‌گونه ذکر را به نفس تلقین کنید».[۱] اگر انسان، ذکر «لا اله الا الله» را با آرامش و طمأنینه بگوید، اثر زیادی بر او می‌گذارد؛ چون‌ در این‌صورت، نفس، آن ذکر را دریافت می‌کند و بعد از مدتی تکرار آن ذکر باعث می‌شود که حتی در خواب نیز دل انسان آن ذکر را تکرار ‌کند. همچنین گاهی که انسان می‌خواهد در غفلت برود، گویی از قلب خود صدای «لا اله الا الله» را می‌شنود؛ چون این ذکر را با آرامش و توجه به نفس خود تلقین کرده است. همین ذکر را اگر یک نفر ده‌هزار بار بدون هیچ توجهی بگوید، اثرش این است که خود این ذکر، تشتت را زیاد می‌کند، به صورت یک عادت می‌شود و همان زمانی که مشغول به این ذکر است، قوه خیال و مخیّله او فعال است. معلوم است که این‌گونه ذکر گفتن، نتیجه‌ای نمی‌دهد و فایده‌ای ندارد. ذکر باید همراه با کنترل تشتت و ذهنیات باشد.

توسلات نیز همین گونه است. توسل به حضرت سید الشهداء علیه‌السلام  همراه با تشتت اصلاً به عالم برزخ منتقل نمی‌شود. ما با عالم غیب آشنا نیستیم و متوجه نیستم که چه کار می‌کنیم. هنگام توسل به حضرت سیدالشهداء علیه‌السلام  باید یک حقیقتی به نام توجه به آن ساحت مقدس برخاسته باشد تا این سیم وصل شود. الفاظ و زبان به‌تنهایی، چیزی را عائد انسان نمی‌کند. مانند این است که ضبط صوتی را روشن کنند و ۲۴ ساعت روضه بخواند. چرا توسل بدون توجه، فایده نمی‌کند؟ چون آدمی‌زاد با ضبط صوت فرق می‌کند. پشتوانه انسان، قلبی است که مرکز حیات است و آن قلب می‌تواند قضایا را به برزخ انتقال دهد و نتیجه بگیرد. این نتیجه در صورت توجه، به دست می‌آید. بنابراین انسان‌ها در توسلاتشان هم متفاوت هستند.

ما باید محضر حضرت بقیه الله علیه‌السلام متوسل باشیم؛ ولی گاهی فقط زبان ما کار می‌کند که چیزی عائد ما نمی‌شود. یک وقت هم هست که این مرکز حیات، یعنی قلب، بدون لفظی متوجه به ساحت مقدس آن حضرت می‌شود. این‌گونه توسل خیلی اثر می‌کند و زود هم انسان را به نتیجه می‌رساند.

————————————————-

[۱] . چهل حدیث امام خمینی، ص ۲۹۳٫