بسم الله الرحمن الرحیم

کد مطلب:۹۵/۸۷/۱۱۲

اگر انسان همین قالب ساختاری‌اش را بشناسد و درصدد اصلاحش بربیاید، آن‌چه را که توانست، همین‌جا اصلاح می‌شود، آن‌چه را که نتوانست، خدای متعال ولو در برزخ اصلاح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. خداوند آیت اللّه‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بهاء الدینی قدس‌سره را رحمت کند، ایشان می‌‌‌‌‌‌‌‌‌فرمود: «این‌که تمام قوای درونی انسان در باطن امر، توحید را پذیرفته باشند، در مورد هیچ کس غیر از رسول خدا صلی‌‌‌‌‌‌‌‌‌الله‌‌‌‌‌‌‌‌‌علیه‌و‌‌‌‌‌‌‌‌‌آله‌وسلّم  نداریم».

انسان، در خیر و شر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند یک ملّت باشد، یک گروه باشد و این را در برزخ خواهد دید؛ روایات هم در این زمینه مطلب دارد.[۱] ولایت، زکات، صلات و … می‌‌‌‌‌‌‌‌‌آیند و اطراف انسان را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌گیرند. انسان، آنجا سعه وجودی خودش را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌بیند. آن‌جا محل تفکیک این امور است و خودش را درست می‌بیند. اگر انسان، در دنیا بتواند این‌گونه خود را ببیند، به نقص‌های خودش آگاه می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود و می‌‌‌‌‌‌‌‌‌بیند که خیلی مشکل دارد؛ برای نمونه، قوه غضبیه انسان به مثابه فردی است که چاقو به دست گرفته است و به هر کس که می‌رسد، ضربه‌ای وارد می‌سازد. اگر کسی در این دنیا این‌گونه صفات را اصلاح کرد، در آن طرف هم اصلاح می‌‌‌‌‌‌‌‌‌شود.

این زاویه، سعه وجودی انسان در رابطه با صفات اوست؛ اما سعه وجودی انسان در ارتباط با ولایت و اهل بیت علیهم‌السلام هم انواع و اقسام دارد. این‌که خدای متعال اهل بیت علیهم‌السلام را چهارده نور قرار داده است، این تعدّد، خیلی لطیف است و در برزخ، تجلیات شیرینی دارد. اگر کسی هنر داشت و توانست با انبیا و همه قدسیان عالم سر سفره‌‌‌‌‌‌‌‌‌ای بنشیند، سعه وجودی خودش بیشتر شده است، توحیدش جدا، نبوتش جدا، ولایتش جدا، معارف قرآنی‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش جدا. سر و کار انسان در قبر و قیامت، با این‌هاست.

در روایات آمده است که قرآن، شفاعت می‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند، و اهل خودش را از مهالک، نجات می‌‌‌‌‌‌‌‌‌دهد.[۲] انسان، تا کمی در خودش فرو نرود، این سعه را نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند بیابد. باید به عالم غیب نزدیک شود تا این معنا را حس کند و دریابد، باید وجود خودش را از هم تفکیک کند؛ یعنی به ملکات، نگرشی صحیح داشته باشد؛ خوب و بدشان را تمییز بدهد و حدّ و حدودشان را بهتر بشناسد. حضرت ابراهیم علیه‌‌‌‌‌‌‌‌‌السلام یک امت معرفی شده است.[۳] اگر او امت نبود، هنوز مردم سر سفره‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش نبودند؛ یعنی در خیر، سعه دارد و بزرگ است. بعضی افراد در شرّ، سعه دارند که عذاب این‌گونه افراد نیز وسعت دارد، نه این‌که محدود باشد.

————————————————————————————————–

[۱] . سفینه البحار، ج۶ ص ۸۷ و ج۷، ص۲۹۹ و مستدرک، ج۱۸، ص۱۹۲٫

[۲] . بحار الانوار، ج ۸۹، ص ۲۴٫

[۳]. إِنَّ إِبْراهیمَ کانَ أُمَّهً قانِتاً لِلَّهِ حَنیفاً وَ لَمْ یَکُ مِنَ الْمُشْرِکین(نحل: ۱۲۰).