بسم الله الرحمن الرحیم

کد مطلب:۹۵/۸۷/۱۲۵

اگر انسان به کلید کیفیت ترکیب حروف قرآن و اسرارآمیز بودن چینش حروف قرآن برسد، همه قضایا برای او حلّ می‌شود. تنها در زمینه علوم ادبی قرآن، مطالب بسیاری وجود دارد. خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:

وَ قیلَ یا أَرْضُ ابْلَعی‏ ماءَکِ وَ یا سَماءُ أَقْلِعی‏ وَ غیضَ‏ الْماءُ وَ قُضِیَ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِی؛[۱]‏

اى زمین آبت را فرو بر و اى آسمان خوددارى کن و آب فرو نشست و کار پایان یافت و (کشتى) بر (دامنه کوه) جودى پهلو گرفت‏.

 مرحوم سید علی‌خان شیرازی۲۳ قاعده ادبی برای این آیه ذکر می‌کند.[۲]

قرآن طوری نازل شده است که هُدىً لِلْمُتَّقین‏[۳] است؛ ولی اگر کسی بیماری داشت، برای او لا یَزیدُ الظَّالِمینَ إِلاَّ خَساراً [۴] است.

کسی که احاطه داشته باشد، بهره‌های فراوانی از قرآن کریم می‌برد. به عنوان نمونه، خداوند در قرآن کریم درباره فرزند حضرت نوح علیه‌السلام می‌فرماید:

إِنَّهُ عَمَلٌ‏ غَیْرُ صالِح؛‏[۵]

او عملى غیرصالح است‏.

بعضی از مفسران می‌گویند: باید یک کلمه‌ای در تقدیر بگیریم؛ یعنی «انه عمل عملاً غیرصالح».[۶] مشابه این آیه نیز در قرآن آمده است، آن‌جا که خدا می‌فرماید:

لکِنَ‏ الْبِرَّ مَنِ‏ اتَّقى؛‏[۷]

نیکى، آن است که تقوا پیشه کند.

اگر کسی به نگاه اولیه به این آیه نظر کند، می‌گوید قرآن باید بفرماید: «ولکن البرّ التقوی الله»؛ اما این‌که خداوند متعال این دو آیه را این گونه فرموده، به این سبب است که قرآن، قاعده دارد و آن قاعده این است که می‌خواهد کیفیت اتحاد عمل و عامل را به گونه‌های مختلف بیان کند. پس تعبیر قرآن از فرزند حضرت نوح علیه‌السلام به عمل غیرصالح و همچنین تعبیر از متقین به برّ به خاطر این قاعده است. کسی که «من اتّقی»؛ یعنی متقی شد، آن شخص مساوی است با تقوی الله. پس همیشه شاکله و عامل و عمل، با هم متحد هستند.

—————————————————————————————————————————————————–

[۱]. سوره هود، آیه۴۴٫

[۲]. انوارالربیع فی انواع البدیع، ج۱، ص۴۳۰٫

[۳]. راهنماى پرهیزگاران است. (سوره بقره، آیه ۲).

[۴]. ستمگران را جز خسارت چیزى اضافه نمى‏کند. (سوره اسراء، آیه ۸۲).

[۵]. سوره هود، آیه ۴۶٫

[۶]. إعراب القراءات السبع و عللها، ج‏۱، ص ۲۸۳٫

[۷]. سوره بقره، آیه ۱۸۹٫