بسم الله الرحمن الرحیم

کد مطلب:۹۶/۸۶/۱۴۲

در روایتی نقل شده است جناب کمیل رضوان‌الله‌تعالی‌علیه از امیرالمؤمنین علیه‌السلام پرسید: حقیقت چیست؟ حضرت فرمودند: تو چه کار به حقیقت داری؟ کمیل عرض کرد: مگر من کسی نیستم که اسرار خود را برای او نقل می‌کردید؟ حضرت فرمودند: بله؛ اما مقدار بسیار کمی. گویی حضرت می‌خواستند به کمیل بفرمایند: اسرار، مانند آب درون کوزه است که کمیل از نَم این کوزه بهره برده است. زمانی که کمیل دید به جواب سؤالش نرسید، از باب دیگری وارد شد و به آن حضرت عرضه داشت: آیا کسی مانند شما، سائل را ناامید می‌کند. حضرت جواب سؤال کمیل را در یک جمله کوتاه فرمودند. کمیل گفت: بیشتر توضیح بدهید. حضرت فرمودند: الحقیقه محو الموهوم مع صحو المعلوم.[۱]

 در توضیح این عبارت باید گفت: بشر یک پرده ضخیمی بین خود و خداوند دارد که اگر آن پرده را کنار نزند، هم در این دنیا و هم در آخرت دچار مشکلات می‌شود. آن پرده ضخیم، اسارت قوای وهمی است؛ مثلا انسان باید بداند چه مقداری از تسلّط قوای شهوی بر او، وهم است و چه مقداری از آن حقیقی است و باید ادامه پیدا کند. ما چه نوع اسارت‌هایی در شبانه‌روز با این قوه و قوای دیگر داریم که نمی‏توانیم حرکتی منظّم به سوی خدای متعال داشته باشیم. خشم نابهنگام، برتری‌جویی بی‌حساب، خودباوری کاذب و غیره، هر کدام ممکن است در انسان وجود داشته باشد.

کلید حلّ این‌گونه گرفتاری‌ها به دست بهترین اساتیدی است که در حوزه‌های علمیه یافت می‌شدند، که هم برای بخش علمی و هم برای بخش عملی این سفر، برنامه داشته‌اند. ما باید به این باور برسیم که بهترین نیروهای اخلاق عملی فقط در حوزه‏ های علمیه بوده‌اند؛ کسانی که بسیار با نجابت زندگی می‏کردند.

مرحوم آیت الله بهجت قدس‌سره نقل می‌کردند: «مرحوم آیت الله قاضی قدس‌سره گاهی از بنده پول، قرض می‌گرفتند تا امورات زندگی را بگذرانند». آیت الله قاضی با این‌که درس بسیاری از بزرگان شهر نجف را درک کرده بودند، ولی به ایشان اتهاماتی زدند تا بزرگان را در مقابل ایشان قرار دهند؛ در حالی که آن اتهامات اصلا به ایشان وارد نبوده است. این بخش [سبک علمی و عملی بزرگان] باید احیا شود؛ زیرا بسیار مورد نیاز است و بدون این بخش، حوزه‌های علمیه پوچ خواهد بود.

خدای متعال خیلی بر سر ما منّت گذاشته که ما را راه داده است؛ اما به شرطی که این راه را برویم و به طهارت، تقوا و معنویتی برسیم که حضرات معصومین علیهم‌السلام را شهود کنیم. این‌ها مراتبی است که در کتب نوشته نشده است؛ بلکه فقط حاصل طیّ طریق معنوی است. برای این‌که انسان مورد عنایت قرار گیرد، باید مانند بزرگان، اهل بیداری سحر، اهل قرآن و اهل توسل به اهل بیت علیهم‌السلام شود.

—————————————————————————–

[۱]. روضه المتقین، ج‏۲، ص۸۱٫