بسمه تعالی

کد مطلب:۹۶/۸۶/۱۴۹

مرحوم ملاحسین‌قلی همدانی قدس‌سره در یکی از نامه‌هایشان،[۱] انسان گرفتار معصیت را به انسان مسموم، تشبیه می‏ کنند. تشبیهات آن بزرگوار در نامه هایشان حکایت از این می‏ کند که ایشان چقدر حکیم بوده و حالات خوب و بد آدمی را خوب درک کرده است. ایشان بسیار مقید به سبک و سیره اهل بیت علیهم‌السلام بود.

در یکی از نامه ‏هایشان نقل می‌کنند اگر کسی واقعاً دلش پاک شده باشد و ارتباط پیدا کرده باشد، می ‏بیند که وقتی شارب را بلند می‏ گذارد، بر دلش تاریکی می‏ آورد.[۲] علاوه بر اینکه در روایات نیز مذمّت شده است.[۳]

آنچه از طرف شرع مقدس نهی شده – چه انسان بداند چه نداند – قواعدی است که در ملکوت عالم، آثارش محفوظ است. اهل بیت علیهم‌السلام برای اینکه ما به دام شیطان مبتلا نشویم و در ظلمات نرویم، تمام مسائل را برای ما تبیین کرده‏ اند؛ ولی بخشی از آن مسائل به گوش ما نرسیده است. اگر کسی دلش صاف و زلال شد، این حقایق را در راه خود و در ارتباط بین خود و خداوند متعال می‏ بیند. می ‏بیند که مثلا انسان وقتی شارب را بلند می ‏گذارد تاریکی می ‏آورد. مرحوم ملاحسین‌قلی همدانی قدس‌سره شارب را برای مثال ذکر کرده است. اموری که در شریعت مقدسه نهی شده است – چه حرام و چه مکروه – همین‌طور است.

اینکه مرحوم ملاحسین‌قلی همدانی قدس‌سره انسان گناه‌کار را تشبیه به مسموم می‌کنند، این مسمومیت، مراتب دارد. طبیعی است که هر مسمومیتی کشنده نیست. در معاصی نیز همین‌گونه است. معاصی مراتب دارد؛ مکروهات به یک نحو است و محرمات به نحوی دیگر؛ ولی بالأخره همان‌طوری که باید این بدن را از مسمومیت ظاهری پاک کرد، روح را نیز باید از مسمومیت باطنی پاک کرد. همان‌طوری که بعضی از اجسام در مقابل سمّ، خیلی زود از پا درمی‌آیند و بعضی از اجسام مدت زمانی می‌گذرد تا از پا درآیند، ارواح نیز همین‌طور است؛ البته بستگی به نوع سمّ هم دارد.

ملکوت و صورت برزخی اعمال

 خداوند متعال در قرآن کریم همه مسائل را تبیین کرده است؛ حتی ملکوت و صورت برزخی بعضی از اعمال را نیز ذکر کرده است؛ مثلا کسی که مال ‌یتیم می‌خورد، در دل او آتش است.[۴] کسانی که چشمشان باز می ‏شود، می‏ توانند این آتش را در دل آن شخص ببینند. در دهان غیبت‌کننده، گوشت آن شخصی است که غیبتش را کرده است.[۵] همچنین هر گناهی که انسان انجام دهد، ملکوت آن مشخص است.

به هر حال معاصی یک مسمومیتی به انسان می‏ دهد که باید چاره‏ ای برای آن مسمومیت کرد. این قضیه خیلی جای تأمّل دارد.

گاهی اوقات هم، فضا در عالم باطن مسموم می ‏شود. اینکه اهل بیت علیهم‌السلام پرهیز می ‏دادند از اینکه یک تارک نماز در خانه باشد و این‌قدر تارک‌الصلاه را مذمت می‌کردند به این دلیل است که فضا را مسموم می‏ کند و توفیقات را از بین می ‏برد.[۶]

ای کاش می‌دانستیم چقدر ضرر می‌کنیم؛ زیرا روایات اهل بیت علیهم‌السلام را رعایت نمی‌کنیم و حواسمان نیست. به یک زندگی مادی صِرف، عادت کرده‌ایم. توجّهات و توسّلات ما کافی نیست و از فضاهای مسموم خیلی لطمه می‏ خوریم.

———————————————————————————————-

[۱]. تذکره المتقین، ص ۲۱۴٫

[۲]. همان، ص۱۹۰٫

[۳]. وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ‏ لَا یُطَوِّلَنَّ أَحَدُکُمْ شَارِبَهُ فَإِنَّ الشَّیْطَانَ یَتَّخِذُهُ مِجَنّاً یَسْتَتِرُ بِه.‏ (من لا یحضره الفقیه، ج‏۱، ص۱۲۷)

[۴]. سوره نساء، آیه ۱۰٫

[۵]. سوره حجرات، آیه ۱۲٫

[۶]. رک: میزان الحکمه، باب الصلاه، عنوان تارک الصلاه.