بسم الله الرحمن الرحیم

کد مطلب: ۹۶/۸۶/۱۵۵

توسل به اهل بیت علیه‌السلام طبیعتا دارای مراتب است. فقط اکتفا نمودن به الفاظ، دردی را درمان نمی‌کند؛ بلکه از ما محبتی می‌خواهند که پشتوانه ‏اش را پذیرفته باشیم. توسلی برای انسان کارساز است که پشتوانه آن، حقیقت و ملکوتی به نام پذیرش باطنی باشد.

شخصی خدمت حضرت موسی بن جعفر علیه‌السلام آمد و می‏ خواست بدگویی کند. عرض کرد: بعضی از شیعیان شما ادعای محبت شما را می‏ کنند؛ ولی فلان گناه را انجام می‏ دهند. حضرت جملاتی فرمودند کنایه از اینکه این مطلب، امر دین را برای آن‌ها فاسد نمی‏ کند.[۱] گویا حضرت می‏خواهند تعریضی به خود این شخص داشته باشند که آنچه دین انسان را فاسد می ‏کند، این است که ما را به ظاهر بپذیرد؛ ولی در باطن، انکار داشته باشد.

این بد است که انسان درباره مقامات اهل بیت علیهم‌السلام صحبت کند؛ اما باطناً باور نداشته باشد. این‌گونه انسان‌ها ضایع می ‏شوند؛ یعنی قیامت با آمال و آرزوهایی وارد می ‏شوند، ولی هیچ پشتوانه‌ای ندارند.

انسان باید پذیرش باطنی ‏اش نسبت به اهل بیت علیهم‌السلام در حدّ تسلیم باشد. شاید انسان چند روایت هم بخواند و سطح اطلاعاتش بالا برود؛ ولی این اطلاعات غیر از آن معرفت است. معرفت به مراتب اهل بیت علیهم‌السلام تمام شرایط توحید مانند تقوا، طهارت و غیره را لازم دارد. اگر انسان این معرفت را پیدا کرد، آن وقت است که در برزخ تنها نیست.

چه بسا اهل بیت علیهم‌السلام در خواب خیلی‏ ها بیایند؛ اما از وراء حجاب تجلّی می‏ کنند. یک عقیده عامیانه هست که می‏گویند: «اگر فلان سید را در خواب دیدی، جدّ آن سید بوده است». این عقیده، یک حقیقت است. تجلّی محبت‏ انسان‌ها به اهل بیت علیهم‌السلام در خواب، در محدوده ایمان افراد است. اگر کسی بخواهد خود امام را در خواب ببیند، باید زمینه، استعداد و لیاقت داشته باشد.

خواب‌هایی که مردم می‏بینند با مراحل مختلف ایمان، ارتباط دارد. در روایات نقل شده است که اگر فلان عمل را انجام بدهی، اهل بیت علیهم‌السلام را در خواب خواهی دید.[۲] بسیاری اوقات، کسی که آن اعمال را انجام می‌دهد، واقعا اهل بیت علیهم‌السلام را در خواب می ‏بیند، ولی خودش متوجه نمی ‏شود؛ یعنی هم در تعبیر خواب، سررشته ندارد و هم این قاعده را نمی‌داند که اهل بیت علیهم‌السلام به حسب استعدادها تجلّی می‏ کنند؛ حتی در خواب. این به درجات ایمان بستگی دارد. بعضی می‏توانند حضورِ مفیدی را درک کنند که مراتب بسیار بالایی از ایمان می‌خواهد، بعضی هم مراتب پایین‌تری را درک می‌کنند.

———————————————————————————————————————-

[۱]. مشارق أنوار الیقین، ص۲۸۹٫

[۲]. بحار الأنوار، ج‏۵۳، ص۳۲۹٫