بسمه تعالی

کد مطلب: ۱۹۳/ ۸۵/ ۹۶

 خداوند متعال در قرآن کریم مى ‏فرماید:

وَ اذْکُرْ رَبَّکَ إِذا نَسیت؛[۱]

و چون فراموش کردى، پروردگارت را یاد کن.

این آیه یکی از آیاتی است که باید بیشتر مورد توجه قرار بگیرد. شاید در مورد مقصود این آیه بتوان گفت: ذکر ربّ، نسیان غیر مى‏ خواهد؛ زیرا ذکر ربّ و ذکر غیر، قابل جمع نیست. اگر کسی بخواهد ربّ را ذکر و یاد کند، باید غیر رب را نسیان کند و مسائل دیگر را به کلی فراموش نماید.

در روایتی نقل شده است: کمیل وقتى از امیرالمؤمنین علیه‌السلام پرسید:« حقیقت چیست؟» آن حضرت فرمودند: «محو الموهوم و صحو المعلوم»؛[۲] یعنی وقتى موهومات تو محو شد، حقیقت، خودش معلوم مى‏ شود. معلوم چیز دیگرى نیست که بخواهی به دنبالش بروى. موهوماتت را محو کن؛ همه چیز مى‏ شود معلوم، همه چیز مى‏ شود معرفت. همچنین شاید این آیه مبارکه به این معناست که: نسیان غیر، تذکر ربّ را به دنبال دارد. مشکل ما این است که متذکّر به غیر هستیم. خداوند متعال در قرآن کریم، انسان را از این که غیر خدا را ارباب خود قرار دهد، نهى مى‏ کند:

وَ یَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه؛[۳]

غیر خدا را بندگى مى‏ کنند.

این افراد، عِقاب مى‏ شوند. جبّار مطلق این را نمى ‏پذیرد.

حضرت عیسى علیه‌السلام نبى است؛ ولى خداوند این‌گونه با او صحبت مى‏ کند:

أَأَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونی‏ وَ أُمِّیَ إِلهَیْنِ مِنْ دُونِ اللَّه؛[۴]

آیا تو به مردم گفتى که اى مردم مرا و مادرم را دو معبود قرار دهید؟

 حضرت عیسی عرض کرد:

ما قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ ما أَمَرْتَنی‏ بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّی وَ رَبَّکُم؛[۵]

من به مردم چیزى جز آنچه که تو به من دستور دادى نگفتم و تو دستور دادى که بگویم خداى را که پروردگار من و پروردگار شما است بپرستید.

بعضى‏ مى‏ گویند: نسیان غیر، اختیارى نیست؛ در حالى که این‌طور نیست. سن انسان هرچه بالاتر می‌رود، قوه تخیّل او به امور مادى بمعناه الاعم بیشتر می‌شود. دو رکعت نماز مى‏ خواهد بخواند، خیالات او به این طرف و آن طرف می‌رود. این، یک بیمارى است که عارض شده است و باید سعى در اصلاح آن کرد. اصلاح آن، قانون و قاعده دارد. نفس را باید شناخت و ابزار کنترل قوه خیال را به دست آورد.

——————————————————————————————————————–

[۱] . سوره کهف، آیه ۲۴

[۲] . روضه المتقین، ج۲، ص ۸۱

[۳]. سوره یونس، آیه ۱۸

[۴] . سوره مائده، آیه ۱۱۶

[۵] . سوره مائده، آیه ۱۱۷