بسمه تعالی

کد مطلب:۲۱۷/ ۸۷/ ۹۶

کسی که ذکر یونسیه [لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَکَ‏ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِین][۱] را می‌گوید، باید در محضر باشد. این ذکر با ذکر «لا اله الا الله» یا «لا اله الا هو» فرق می‌کند. این ذکر، حضور می‌خواهد. اگر کسی این ذکر را شروع کند و در محضر نباشد و این خطاب «أنت» و حضورش را نتواند در نفس خود جا بیاندازد، باید این ذکر را زیاد بگوید.

یک وقت می‌بینی ذکر قبلی یک نفر مدتی باید «لا اله الا الله» باشد، بعد ذکر یونسیه را شروع کند. ذکر یونسیه فقط تخلیه می‌کند، تقویت آن باید به صورت دیگری شود. من دیدم افرادی را که مدت‌های طولانی ذکر یونسیه می‌گفتند؛ ولی همین‌گونه مانده‌اند. اگر کسی به جای «لا اله الا الله» هم ذکر یونسیه را می‌گوید، زمان می‌برد، تا در جایگاه این ذکر بیاید. در این جایگاه یک مدتی تغییراتی حاصل می‌شود؛ ولی این نیمی از کار است، نیم دیگر آن باقی مانده است. و این برگشت می‌کند به شناخت جریان حضرت یونس علیه‌السلام.

آیت الله کشمیری رحمهالله‌علیه اوایل که از عراق آمده بودند، مطرح می‌کردند که ذکر یونسیه چقدر باید گفته شود‌، کجای آن ذکر باید گفته شود، چه زمانی باید گفته شود، قبل از آن باید چه چیزی گفته شود و بعد از آن، چه گفته شود؟ ایشان یک دریا مطلب در این زمینه داشت.

ذکر یونسیه، شرایط بسیاری دارد که اگر کسی آن شرایط را متوجه شود و آن ذکر را درست بگوید، به چند روز نمی‌انجامد که درها باز می‌شود. روایت دارد که حضرت یونس بعد از چند روز نجات یافت:[۲]

فَلَوْ لا أَنَّهُ کانَ مِنَ الْمُسَبِّحینَ‏ لَلَبِثَ‏ فی‏ بَطْنِهِ إِلى‏ یَوْمِ یُبْعَثُون؛‏[۳]

و اگر او از تسبیح‏ گویان نمى ‏بود، حتما در شکم ماهى تا روزى که خلق مبعوث شوند باقى مى‏ ماند.

ذکر یونسیه چند قسمت دارد: تهلیل «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ»، تسبیح «سُبْحانَکَ» و استغفار «إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ».  خدای متعال به آن دو جهت [تهلیل و استغفار] خیلی کار ندارد. تسبیح [سُبْحانَکَ] است که زمان نجات را برای حضرت یونس کوتاه کرد. جمله «فَلَوْلَا أَنَّهُ کَانَ مِنْ الْمُسَبِّحِینَ» به حسب کلمه «سُبْحانَکَ» است. گر چه به یک اعتبار هر سه مورد، تسبیح و یک نوع تقدیس است؛ یعنی ولو این‌که ایشان خودش را از ظالمین ارائه می‌کند، یک نوع عذرخواهی است؛ ولی تقدیس و تسبیح هم هست.

«وَ نَادَى‏ فِی الظُّلُماتِ»، در خود این تعبیر هم عنایت بوده که ظلمات آورده شده است؛ لذا یکی از صحنه‌های ظلمت ظاهری که برای این ذکر مناسب است، همان انتخاب شب است. امکان ندارد کسی این ذکر را بگوید و با برزخ عالم در ارتباط نشود؛ منتهی برزخ عالم چند زاویه دارد که یکی از آن زوایا برزخ اموات، عالم غیب و معنا است. اگر کسی نتیجه نگرفت، باید شرایط را اصلاح کند.

————————————————————————————

[۱]. سوره انبیاء، آیه ۸۷٫

[۲]. ر. ک: تفسیر القمی، ج‏۱، ص۳۱۹٫

[۳]. سوره صافات، آیه ۱۴۳ و ۱۴۴٫