کد مطلب   : ۱۷/ ۸۵/ ۹۴

حضرت آیت الله بهجت قدس‌سره می‌فرمودند:

تشتت افکار، یک ابتلاء عامی است که همه را از صغیر و کبیر گرفته است؛

ممکن است کسی به یک روایتی استناد کند که می‌فرماید: ذکر لاإله الا الله برای دوری از تشتت و وسوسه، خوب است؛[۱] همین طور هم هست؛ چینش حروف ذکر «لا إله الا الله» به گونه‌‌‌‌ای است که بر تشتت فکر، اثر می‌گذارد؛ زیرا شروع آن ذکر با حرف نفی (لا) است. این ترکیب، ترکیب حساب‌شده‌‌‌‌ای است. این معجون و دارو، معجون و داروی خدایی است. زمانی که انسان این ذکر شریف را با نفی شروع می‌‌‌‌کند، به این معناست که معبودهای متعدد را نفی می‌کند. یکی‌‌‌‌ از آن معبودها تشتت‌‌‌‌هایی است که برای انسان وسوسه ایجاد می‌کند.

فرقی نمی کند که تشتت‌های انسان، کار و شغل و درآمد او باشد یا هر چیز دیگری که می‌‌‌‌تواند برای انسان، بتی باشد که مانع تذکر او شود. نفی (لا اله) و اثبات (الا الله) در ذکر «لا اله الا الله» به گونه‌‌‌‌ای است که انسان را به توجهات نزدیک می‌‌‌‌کند و اشتغال به این ذکر، انسان را به تدریج از تشتت، بیرون می‌آورد.

یکی از امتیازات مرحوم آیت الله کشمیری قدس‌سره این بود که برای دفع خطورات، قاعده داشتند؛ حتی ذکر «لا اله الا الله» را در برهه‌‌‌‌ای از زمان سلوک، برای کنترل کردن قوای تخیلی دستور می‌دادند. ذکر «لا إله الا الله» انسان را از تشتت، نجات می‌دهد. شاید انسان، روز اول که مشغول به این ذکر شریف می‌شود، مقدار زمانی که ذهنش پخش و متشتت نباشد بسیار کم باشد؛ ولی روز دوم و روزهای بعد، بهتر می‌شود.

اما شاید صرف استفاده از این دستور، مشکل را اساسی ریشه کن نکند یا ما نتوانیم استفاده کنیم. راهکار اساسی و عملی اول این است که انسان مرکز تشتت فکر را بشناسد که ضعف قوه خیال او از چه ناحیه‌‌‌‌ای است؛ به طور طبیعی، وسوسه از کانالی نفوذ می‌‌‌‌کند که ضعف وجود دارد؛ کسی که در شهوت‌‌‌‌های جنسی ضعف دارد، تشتت‌‌‌‌ او هم بیشتر، مربوط به آن امور است. اگر مشکل را از ریشه حلّ کنیم سریع‌تر و راحت‌تر نتیجه می‌گیریم تا اینکه ریشه بیماری پابرجا باشد و ما صرفا با گفتن «لا اله الا الله» بخواهیم آثار بیماری را که خطورات و وسوسه باشد، برطرف کنیم. درمان ریشه‌ای مرکز تشتت که گاهی قوه شهویه است همراه با التزام به این ذکر شریف، خیلی سریع‌تر و بهتر، این بیماری را درمان می‌نماید.

—————————————————————–

[۱] الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع- عَنِ الْوَسْوَسَهِ وَ إِنْ کَثُرَتْ فَقَالَ لَا شَیْ‌‌‌‌ءَ فِیهَا تَقُولُ لَا إِلَهَ‌‌‌‌ إِلَّا اللَّهُ‌‌‌‌. (کافی (ط – الإسلامیه) ؛ ج‌‌‌‌۲ ؛ ص۴۲۴)