کد مطلب  : ۳۵/ ۸۵/ ۹۵

یکی از آیات خیلی مؤثر که گاهی به عنوان «ذکر» قرار می‌‌‌‌‌گیرد، این آیه شریفه است:

إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنیفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکین؛‌‌‌‌‌[۱]

من با ایمان خالص، روى به سوى خدایى آوردم که آفریننده آسمانها و زمین است و من هرگز از مشرکان نیستم.

این آیه، ذکر توحیدی عجیبی است و همه ما از این جهت، کمبود داریم؛ یعنی هنوز به تعبیر قرآن، «وجّهتُ وجهی» نشده‌‌‌‌‌ایم. ما را به یمین و شمال می‌‌‌‌‌برند، دائماً زمین می‌‌‌‌‌خوریم و بلند می‌‌‌‌‌شویم. این جهت در صفات حق تعالی خیلی مهم است که حضرت ابراهیم در این آیه می‌فرماید: «وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ».

سماوات و أرض به این کوچکی که ما نگاه می‌‌‌‌‌کنیم نیست؛ بلکه همه هستی را شامل می‌شود. شاید فطر السموات و الأرض به معنای مُبدع و مخترعِ بدیع باشد که همه این بساط را با این همه توسعه‌‌‌‌‌ای که دارد نوآورده است؛[۲] یعنی من باید فقط به سَمت مُبدع این عظمت و مخترع این بساط خلقت بروم. برای «وجّهتُ وجهی» صفت مبدعیت و مخترعیت مناسب است؛ به خاطر این که حرف‌ها و ادعاهای دیگران، کهنه‌کاری است.

یک گروه و افرادی می‌‌‌‌‌خواهند وجه مرا از ابعاد و زوایای مختلف به خودشان متوجه کنند؛ فرعونیّت از یک سو می‌‌‌‌‌کِشد، نمرودیّت و قارونیّت از سوی دیگر انسان را می‌‌‌‌‌کِشد؛ ولی من باید به سمت مُبدع این کار بروم، نه کسانی که بدل را برای من به عنوان اصل، جلوه بدهند. جمله حضرت یوسف علیه‌السلام به هم‌سلولی خود به همین مطلب اشاره دارد:

یا صاحِبَیِ السِّجْنِ أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَیْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّار؛[۳]

اى دو رفیق زندان من! آیا خدایان متفرّق بهترند یا خداى یکتاى قاهر و غالب؟

[۱]. سوره انعام، آیه ۷۹٫

[۲] . المیزان، جلد۷، صفحه۱۹۱؛ زبده التفاسیر، جلد۲، صفحه۴۱۹٫

[۳]. سوره یوسف، آیه ۳۹٫