کد مطلب :  ۶۹/ ۸۵/ ۹۵

خداوند در قرآن می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌فرماید:

إِنَّ کَیْدَ الشَّیْطانِ کانَ ضَعیفاً؛[۱]

مکر و سیاست شیطان، بسیار سست و ضعیف است.

خداوند در این آیه شریفه، ضعف را به کید شیطان اسناد داده است و می‌فرماید: کید شیطان، ضعیف است. این نسبت، یک حقیقتی است که بسیار جای تأمّل دارد.

کسی که می‌خواهد مسیری را به سمت رشد برود، ابتدا گروهی از شیاطین، شروع می‌کنند به فریب دادن؛ تا او را از صحنه، منحرف کنند و رو به ضعف بکشانند. گروهی از آن‌ها علائم مسیر را پاک می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنند؛ اگر مثلاً باید به سمت راست برود، تابلوهای نشانگر جاده را به سمت دیگر می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گذارند. از این نوع کیدها زیاد به کار می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برند. مؤمن اگر به همراهی یاد خدا حرکت کند، دلش لحظه به لحظه به خدا وصل است و کید شیطان به جایی نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رسد. برای مؤمن، نیروی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های حقّ و نور، به صورت یک شهاب از ناحیه الطاف حقّ می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌آید؛ گروهی از شیاطین را از بین می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌برد و کیدهای آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را باطل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند. نیّت، توجّه و توکّل به حقّ تعالی، نقشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های باطل آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها را نقش بر آب می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کند؛ مگر اینکه ذخیره منفی، منفی‌گرایی و پشتوانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های شهوانی در درون دل – مثل ریاست‌خواهی و دنیاطلبی – به قدری زیاد باشد که باعث شود انسان ضرر ببیند و وسوسه شیطان در او تأثیرگذار شود؛ وگرنه کید شیطان به خودی خود نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌تواند یک نفر را از راه، منحرف کند؛ بلکه فقط مُعدّ و زمینه‌ساز انحراف، قرار می‌گیرد.

باید درباره این موضوع کار شود که چرا این قدر برای شیطان امکانات هست؟ در روایات نقل شده است:

شیطان مانند خون، در رگ و ریشه بنی‌آدم است[۲].

ولی در نهایت، کیدش ضعیف است؛ چرا که بشر، ابزاری در دست دارد که اگر کید شیطان، قویّ هم باشد، می‌تواند آن را از بین ببرد.

افرادی که در راه باطل می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌روند، خیلی امور دست به دست هم داده است تا این‌ها به باطل رفته‌اند؛ یکی از آن‌ها این است که آن‌ها می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌توانسته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اند خوب باشند؛ ولی خوب نشده‌اند؛ یعنی اراده خودشان هم دخالت داشته است؛ و گرنه وسوسه شیطان به تنهایی کسی را به باطل و گمراهی نمی‌کشاند. همان‌طور که امام کاظم علیه‌السلام به جناب هشام فرمودند:

فَإِنَّهُ أَضْعَفُ مِنْکَ رُکْناً فِی قُوَّتِهِ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ وَ أَقَلُّ مِنْکَ ضَرَراً فِی کَثْرَهِ شَرِّهِ إِذَا أَنْتَ اعْتَصَمْتَ بِاللَّهِ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ فَقَدْ هُدِیَ إِلى‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌؛[۳]

ابلیس با همه قدرتش، از تو ناتوان‌تر است و با همه بدی‌اش، کمتر از تو مى‌تواند ضربه بزند اگر تو به خداوند پناه برى. و هر کس به خدا پناه ببرد، هر آینه به راهى راست هدایت شده‌است.

[۱] . سوره نساء، آیه ۷۶٫

[۲] . بحارالانوار، ج۶، ص ۱۸٫

[۳] . بحار الانوار، ج ۱، ص ۱۵۷٫